Das ist ein hässliches Gebrechen, wenn Menschen wie die Bücher sprechen.
Doch reich und fruchtbar sind für jeden, die Bücher, die wie Menschen reden.
Oskar Blumenthal
D Elisabeth von Arnim isch am 31. Auguscht 1866 als Mary Annette Beauchamp in Kirribilly Port z Auschtralia uf d Welt kho. Will d Familia 1870 uf England züglet isch,
het sie iahri Kindheit und Jugend i dem Land verbrocht. Dr Umzug mit am Schiff isch übrigens fascht viar Mönet ganga.
Wo sie mit 23gi mit iahrem Papa uf Italia graist isch, het sie dr Henning August Graf von Arnim-Schlagenthin kenna glernt. Er isch denn spöter iahre Maa worda.
Füf Johr nach da Hochziit, wo im Johr 1891 stattgfunda het, isch sie mit ihm uf s Familiaguat Nassenheide z Pommern zoga. Die baida hend füf Kind kha (s. u.),
und erscht s letschta, dr Henning, isch dr Stammhalter gsi, wo sie druf planget hend.
1899 isch a schwierigs Johr gsi für d Armins. Da Henning isch wegera Intriga verhaftet worda. As heg schiintz Unregelmässigkaita bi Bankgschäft geh. Allerdings isch da Henning im Summar1900 aidütig fraigsprocha worda, und das isch s Endi vu dera Affära gsi.
D Elizabeth und da Henning hend sich nu wenigi Johr noch da Geburt vum Sohn trennt; Nassenheide hends weg finanziella Problem verkauft. D Elizabeth isch nochana mit da Kinder uf England züglat; da Henning isch 1910 binara Kur z Bad Kissingen gstorba. No im gliicha Johr isch d Elizabeth dia Gliabti vum H.G. Wells worda.
Zwai Johr spötar het d Elizabeth im Wallis z Chalet Soleil kauft. Iahri Familia und au Fründa sin nochher immer gera döt hera ganga. D Elizabeth het döta au iarhi Kusina Katherine Mansfield bsuacht, wo Tuberkulosa kha het und am khura gsi isch. Dia baida hend sich hüfig gseh bis d Katherine 1923 gstorba isch.
1914 het d Elizabeth an Affära mit am Francis Stanley Russell, Viscount Amberley, agfanga. (Er isch da Enkel vum Premierministar und da Bruadar vum Mathematiker Bertrand Russel gsi.) Sie het na 1916 ghürota, was aber kai guati Idee gsi isch, will er an Egoischt und an Deschpot gsi isch und sie a unabhängigi Frau. No im gliicha Johr isch zerscht iahri Tochter Felicitas gstorba und d Elizabeth isch denn in d USA zu iahrna andara Töchtera gfloha. Wo da Russell as Johr spöter usagfunda het, wo sie wohnt, isch er ihra nohgraist. Sie hend denn zwar Frida gmacht, aber das het nit lang ghebt und d Elizabeth het sich 1919 entgültig vu ihm trennt.
As Johr spöter het d Elizabeth da Alexander Stuart Frere kenna glernt, wo drissg Johr jünger gsi isch als sie. Sie het sich in ihn verliebt und die baida hend bald a stürmischi Affära kha, wo dua spöter zunara lebeslanga Fründschaft worda isch.
Ab 1928 hetti d Elizabeth gera an Wohnsitz in Südfrankriich kha und aina gsuacht. 1930 het sie denn könna i d Villa Mas de Roses iziah. Sie isch fasch zehn Johr lang dötta blibba. 1939 isch sie weg da politischa Lag in Europa wieder uf Amerika usgwandarat.
D Schriftstelleri isch 1941 z South Charleston in da USA gstorba, sie isch denn 75gi gsi. Iahri Ascha isch 1947 uf England noch Buckinghamshire brocht worda. Dötta het sie neb iahrem Liablingsbruadar Sydney dia letschti Ruah gfunda.
Z Werk vu da Elizabeth von Arnim isch stark autobiografisch prögt. In allna Werk gits Verknüpfigspünkt mit Persona und Ort, wo sie selber kennt het. Ab öppa 1900 isch sie für Buachrechercha au extra an as paar Ort graist, zum Biispiel uf Portofino oder uf Rügen.
♣ Für die Übersetzung ins Bündnerdütsch bedanke ich mich sehr herzlich bei Simonne Merz.
8.12.1891
Eva Sophie Luise Anna Felicitas (Evi), in Berlin
15.2.1893
Elizabeth Irene (Liebet), in Berlin; + 1976
3.4.1894
Beatrix Edith (Trix), in London; + 3.1.1987
29.7.1899
Felicitas Joyce (Queekie), in London; + 3.6.1916
27.10.1902
Henning Bernd (H.B.), in London; + 1969